Շոգ օրերին նույնիսկ ամենասովորական գործը կարող է ծանր թվալ․ ուղեղը դանդաղում է, ուժերը պակասում են, իսկ կենտրոնանալը դառնում է դժվար։ Պատճառն այն է, որ բարձր ջերմաստիճանը ազդում է նյութափոխանակության, արյան շրջանառության և նյարդային համակարգի աշխատանքի վրա։ Բժիշկները խորհուրդ են տալիս ամռանը հատկապես ուշադիր լինել սննդակարգին և ընտրել մթերքներ, որոնք օգնում են օրգանիզմին ավելի հեշտ հաղթահարել շոգը։

Ամռանը մեր մարմինը ոչ միայն ավելի շատ հեղուկ է կորցնում, այլև արագ հոգնում է։ Շոգը կարող է առաջացնել թուլություն, գլխացավ, քնկոտություն, անուշադրություն և տրամադրության անկում։ Ճիշտ ընտրված սնունդը կարող է դառնալ բնական աջակցություն՝ օգնելով պահպանել էներգիան, լավ ինքնազգացողությունն ու ուղեղի ակտիվ աշխատանքը։

1. Ջուր

Ուղեղի նորմալ աշխատանքի համար ամենակարևորը սովորական ջուրն է։ Մարդը կարող է երկար ժամանակ չնկատել ջրազրկման առաջին նշանները, բայց ուղեղը շատ արագ է արձագանքում հեղուկի պակասին։ Առաջանում է հոգնածություն, դժվարանում է մտածելը, նվազում է ուշադրությունը։

Ուղեղի մեծ մասը բաղկացած է ջրից, այդ պատճառով ամռան շոգին ջուր խմելը պարզապես սովորություն չէ, այլ անհրաժեշտություն։ Լավ է օրվա ընթացքում ջուր խմել փոքր կումերով՝ չսպասելով, մինչև ուժեղ ծարավ զգաք։

Օրգանիզմին կարող են օգնել նաև ջրով հարուստ մրգերն ու բանջարեղենը՝ վարունգը, ձմերուկը, դեղձը, լոլիկը, կանաչեղենը։ Դրանք ոչ միայն թարմացնում են, այլև լրացնում են կորցրած հեղուկի մի մասը։

2. Օմեգա-3 պարունակող մթերքներ

Շոգին մեծ ծանրաբեռնվածություն են կրում նաև արյունատար անոթները։ Օմեգա-3 ճարպաթթուները օգտակար են սրտի, անոթների և ուղեղի աշխատանքի համար։ Դրանք օգնում են պահպանել անոթների առաձգականությունը և նպաստում են ուղեղի բջիջների ճիշտ աշխատանքին։

Օմեգա-3 պարունակող մթերքները կարող են աջակցել հիշողությանը, կենտրոնացմանը և մտածողության ակտիվությանը։ Ամռանը, երբ ուղեղը կարծես «ծանրանում է», նման սնունդը հատկապես օգտակար է։

Օմեգա-3 կարելի է ստանալ ծովամթերքից, յուղոտ ձկներից, կտավատի յուղից, հունական ընկույզից և որոշ սերմերից։

3. Ֆոսֆոլիպիդ պարունակող մթերքներ

Ֆոսֆոլիպիդները կարևոր են նյարդային համակարգի համար։ Դրանք օգնում են նյարդային բջիջներին ճիշտ փոխանցել ազդակները և պահել ուղեղի աշխատանքը ավելի կայուն վիճակում։

Շոգ եղանակին, երբ մարդը դառնում է ավելի դյուրագրգիռ կամ արագ հոգնող, նման մթերքները կարող են օգտակար աջակցություն լինել օրգանիզմի համար։

Ֆոսֆոլիպիդներ կան ձվի, լյարդի, հնդկահավի մսի, սոյայի, ոսպի, բուսական յուղերի, ինչպես նաև որոշ մրգերի ու հատապտուղների մեջ։ Դրանք արժե ներառել սննդակարգում չափավոր և հավասարակշռված ձևով։

4. Վիտամին D պարունակող մթերքներ

Թեև ամռանը արևը շատ է, վիտամին D-ի պակասը դեռ կարող է խնդիր լինել, հատկապես այն մարդկանց մոտ, ովքեր քիչ են դուրս գալիս արևի տակ կամ շատ ժամանակ են անցկացնում փակ տարածքներում։

Վիտամին D-ի պակասը կարող է ազդել տրամադրության, ուժերի, քնի և ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։ Երբ այն բավարար չէ, մարդը կարող է իրեն զգալ հոգնած, անտրամադիր, նյարդային կամ անուշադիր։

Վիտամին D պարունակվում է ձվի դեղնուցում, յուղոտ ձկներում, մսի և կաթնամթերքի մեջ։ Այն կարևոր է ոչ միայն ոսկորների, այլև նյարդային համակարգի և ընդհանուր տոնուսի համար։

5. Վիտամին B պարունակող մթերքներ

B խմբի վիտամինները ուղեղի և նյարդային համակարգի իրական «օգնականներն» են։ Դրանք մասնակցում են էներգիայի արտադրությանը, հիշողության պահպանմանը և սթրեսի հաղթահարմանը։

Վիտամին B12-ի պակասը կարող է տարիների ընթացքում արտահայտվել մոռացկոտությամբ, գլխապտույտով, թուլությամբ կամ քայլվածքի փոփոխությամբ։ Այն հիմնականում պարունակվում է կենդանական ծագման մթերքներում՝ ձկան, մսի, լյարդի և կաթնամթերքի մեջ։

Վիտամին B6-ը ևս կարևոր է նյարդային համակարգի համար։ Այն օգնում է ավելի հեշտ հաղթահարել լարվածությունը, բարելավում է հիշողությունը և նպաստում է լավ ինքնազգացողությանը։ B6 կարելի է ստանալ հունական ընկույզից, բանանից, նարնջից, գազարից և ելակից։

6. Բազուկի հյութ

Բազուկի հյութը համարվում է օգտակար արյան շրջանառության համար։ Ուղեղի լավ աշխատանքի համար կարևոր է, որ արյունատար անոթները լինեն հնարավորինս առողջ և լավ անցկացնեն արյունը։

Տարիքի հետ անոթները կարող են նեղանալ, իսկ շոգը կարող է ավելի ծանրաբեռնել սիրտ-անոթային համակարգը։ Բազուկի հյութը կարող է նպաստել արյան շրջանառության բարելավմանը և օգնել ուղեղին ստանալ անհրաժեշտ թթվածինն ու սննդանյութերը։

Այնուամենայնիվ, բազուկի հյութը պետք է օգտագործել չափավոր։ Ցածր ճնշում ունեցող մարդիկ կամ քրոնիկ հիվանդություններ ունեցողները ցանկալի է նախ խորհրդակցեն բժշկի հետ։

Ինչ հիշել շոգ օրերին

Շոգին օրգանիզմը պետք է ոչ թե ծանրաբեռնել, այլ աջակցել։ Ավելի լավ է նախապատվությունը տալ թեթև, ջրով հարուստ, վիտամիններով և օգտակար ճարպերով հարուստ սննդին։ Ջուրը, ձուկը, ընկույզը, ձուն, բանջարեղենը, մրգերը և բնական հյութերը կարող են օգնել պահպանել ուժերը և ավելի հեշտ անցկացնել ամառային տապը։

Ամենակարևորը՝ չսպասել, մինչև հոգնածությունն ու ծարավը ուժեղանան։ Շոգ եղանակին օրգանիզմը նախապես հոգ տանելու կարիք ունի։